FANDOM


ภาษาเวียงตานมีสำเนียงท้องถิ่นมากมาย เหตุผลหลักเนื่องจากภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน และมีการแบ่งพื้นที่การปกครองเป็นอาณาจักรต่างๆหลายอาณาจักรในอดีต สำเนียงต่างๆมักแตกต่างกันที่การลงน้ำหนักเสียง วรรณยุกต์ คำศัพท์และความเร็วในการพูด บางสำเนียงอาจมีสระพิเศษหรือไม่มีบางสระที่มีในภาษาเวียงตานปกติ แต่ก็มีน้อยมาก ภาษาเวียงตานมาตรฐานในปัจจุบันคือสำเนียงตานนะคอน

ประวัติ Edit

การจัดหมวดหมู่ Edit

สำเนียงต่างๆของภาษาเวียงตานแบ่งออกได้เป็นสามกลุ่มใหญ่ๆ ได้แก่กลุ่มเวียงตานเหนือ กลุ่มเวียงตานใต้ และกลุ่มเวียงตานตะวันตก กลุ่มเวียงตานเหนือพูดกันในรัฐเวียงตานและทางตะวันตกของรัฐเชียงหลวง และถือว่าเป็นภาษาเวียงตานกลาง กลุ่มเวียงตานใต้พูดกันในรัฐดอยงัดและทางตะวันตกของรัฐล้านม้า ส่วนกลุ่มเวียงตานตะวันตกที่มีผู้พูดน้อยที่สุดพูดกันในรัฐดอยงัด

กลุ่มเวียงตานเหนือ Edit

กลุ่มเวียงตานเหนือมีจุดเด่นที่ความเร็วในการพูดที่ช้าและนิ่มนวลกว่าอีกสองกลุ่ม แม้แต่สำเนียงเชียงพิงค์ที่พูดเร็วที่สุดและแข็งที่สุดก็ยังนิ่มนวลและช้ากว่าภาษาที่นิ่มนวลและช้าที่สุดของอีกสองกลุ่ม กลุ่มนี้ยังมีจุดเด่นที่ใช้คำว่า "บ่" ในขณะที่กลุ่มอื่นใช้ "บ่า" และผู้หญิงใช้คำลงท้ายว่า "เจ้า" ในขณะที่กลุ่มอื่นใช้คำว่า "ก่ะ"

สำเนียงหลวงน้ำทาถือเป็นกรณีพิเศษ เนื่องจากมีลักษณะเด่นคือออกเสียงสระเอือเป็นสระเอียซึ่งคล้ายกับภาษากลุ่มเวียงตานตะวันตก แต่การลงน้ำหนักและลักษณะอื่นๆคล้ายกับกลุ่มเวียงตานเหนือมากกว่ากลุ่มเวียงตานตะวันตก

  • สำเนียงตานนะคอน (จังหวัดตานนะคอน)
  • สำเนียงเชียงพิงค์ (จังหวัดเชียงพิงค์)
  • สำเนียงเขลางค์ (จังหวัดเขลางค์)
  • สำเนียงดอย (จังหวัดดอยผีบิน จังหวัดกิ่วลม)
  • สำเนียงเวียงตานต่ำ/สำเนียงเวียงตานลุ่ม (จังหวัดเชียงม่วน จังหวัดแม่สาย)
  • สำเนียงหลวงน้ำทา (จังหวัดหลวงน้ำทา)

กลุ่มเวียงตานใต้ Edit

กลุ่มเวียงตานใต้มีความเร็วในการพูดสูงที่สุด ความเร็วในการพูดนี้ใกล้เคียงกับภาษาอีสาน มีคำศัพท์ยืมจากภาษาอีสานหลายคำ และการลงน้ำหนักเสียงจะใกล้เคียงกับภาษาอีสานมากกว่าภาษาเวียงตานกลุ่มอื่นๆ จึงทำให้นักภาษาศาสตร์สันนิษฐานว่าภาษากลุ่มนี้อาจเป็นภาษาที่ใกล้เคียงกับภาษาผานโบราณ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของทั้งภาษาเวียงตานและภาษาอีสาน

  • สำเนียงเวียงคำ (จังหวัดเวียงคำ)
  • สำเนียงเวียงป่าหมอก (จังหวัดเวียงป่าหมอก)
  • สำเนียงดอยมูบ (จังหวัดดอยมูบ)
  • สำเนียงป่าคำ (จังหวัดป่าคำ จังหวัดป่าแม่ยะ)
  • สำเนียงน้ำมึน (จังหวัดมึนนะคอน)
  • สำเนียงลำก้อ (จังหวัดลำก้อ)

กลุ่มเวียงตานตะวันตก Edit

จุดเด่นที่สุดของภาษาเวียงตานตะวันตกคือออกเสียงสระเอือเป็นสระเอีย และบีบเสียงสระต่างๆให้แบนลง เช่น "ย่าง" เป็น "แย่ง" "ข้าว" เป็น "แข้ว" หรือในบางสำเนียงสะเอียอาจออกเสียงเป็นสระอีไปเลยก็ได้ จุดเด่นของภาษากลุ่มนี้ยังมีการออกเสียง "ร" ที่ออกเสียงแบบกระดกลิ้น แทนที่จะแปลงเสียงเป็น "ฮ" เหมือนอีกสองกลุ่ม ซึ่งเป็นจุดเด่นที่คล้ายกับภาษากลุ่มเยื้อน-หม่าวิน ซึ่งพูดกันในรัฐเขาขวาง รัฐอะระวินและรัฐแม่ละเมา ภาษากลุ่มเวียงตานตะวันตกบางสำเนียงเช่นสำเนียงแม่วางซึ่งมีจุดเด่นที่กล่าวมาครบถ้วนและชัดเจนนั้นแม้แต่คนที่พูดภาษาเวียงตานกลางได้ก็อาจแทบฟังไม่รู้เรื่อง แม้จะมีลักษณะการลงน้ำหนักเสียงและเสียงวรรณยุกต์คล้ายกันก็ตาม

  • สำเนียงแม่งัด (จังหวัดแม่งัด)
  • สำเนียงแม่วาง (จังหวัดแม่วาง)
  • สำเนียงดอยกูด (จังหวัดเวียงกูด)

ตารางเปรียบเทียบ Edit

ในตารางนี้ใช้สัญลักษณ์วรรณยุกต์ตามเสียงพูดจริง

สำเนียงตานนะคอน (เวียงตานเหนือ) สำเนียงเวียงคำ (เวียงตานใต้) สำเนียงแม่วาง (เวียงตานตะวันตก) ภาษาสารขัณฑ์
สะวัดดี๋เจา ข้าเจ้าเป่นตานี เฮื่อนข้าเจ้าอยู่ใน๋สวนกล้วยประวัติศาสตร์ต๋านนะค่อนเจา สะบ๋ายดี๋ก่ะ ข้าเป่นตานี เฮื่อนข้าอยู่ใน่สวนกล้วยประวัติศาสตร์ตานนะค่อนก่ะ สะแวดดี่ แข้เป่นแตนี เรียนแข้อยู่แน่สแวนกแลว้ยแประแว็ดแสดแตนคาน สวัสดีค่ะ ฉันเป็นตานี บ้านฉันอยู่ในสวยกล้วยประวัติศาสตร์ตานนะคอนค่ะ
ข้าเจ้าเอิ้นสูกี่เตื้อแล่วว่าอย่าอู้จะอั้นกับเปิ้น แล้วเตื้อนี่เปิ้นบ่อู้ตวยแล่วสูจะยะจะได๋ ข้าเอิ้นสูกี่เทือแล่วว่าอย่าเว่าจะอั้นกับเผิ่น แล้วเทื้อนี่เผิ่นบ่าเว้าตวยแล่วสูสิยะจะได๋ แข้เอ่นสูกี่เตี้ยแล่วแว่แหย่อู่แจะแอ้นแก็บเปิ่น แล้วเตี้ยนี่เปิ่นแบ่อู้ตวยแล่วสูแจะแยะแจะแด๋ย ฉันบอกเธอกี่ครั้งแล้วว่าอย่าพูดแบบนั้นกับเขา แล้วทีนี้เขาไม่พูดด้วยแล้วเธอจะทำยังไง

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.